Теология
Код по Регенсбургской классификации	B
Өйрәнеү объекты	Дин һәм вера[d]
Код CIP	39.06 һәм 39.0601
Теология Викимилектә

Илаһиәт (правосл. богословие) йәки теоло́гия ( грек. θεολογία - грек. θεός «Бог» + грек. λόγος)  — ниндәйҙер динде йәки дини тәғлимәтте систематик юл менән бәйән итеү йәки шәрехләү ^[1].

Теология дин ғилеменән һәм дин фәлсәфәһенән башҡа өлкә ^[2].

Илаһиәт, «богословие» (теология, бор. грек. θεολογία, лат. theologia) төрлө заманда төрлө мәғәнәлә ҡулланылған ^[3]. Илаһи көс тураһында ғилем мәғәнәһендә «теология» төшөнсәһе XIII быуаттың тәүге яртыһында, Абелярҙың «Христианская теология» (Theologia christiana) тигән китабы сыҡҡандан һәм Париж университетында теология факультеты асылғандан һуң нығына^[3][4].

ХХ быуаттың абруйлы мосолман ғалимдарының береһе Әбүл Әғлә Мәүдүди

«Богословие» һәм «теология» урыҫ телендә |

Урыҫ телендә «теология» һүҙендәге тәүге «т» хәреф латин теле аша инеүен күрһәтә, был һүҙ, «богословие» төшөнсәһенән айырмалы, боронғо грек теленән ингән θεολογία менән бер үк түгел^[5][6]. Урыҫ православиеһында үҙ тарафына бары тик «богословие» төшөнсәһе генә ҡулланылыуы тотороҡло күҙәтелә ^[7]. Әммә урыҫ богословиеһы көнбайыш теологияһы хәрәкәтен күҙәтеп бара,һаҡлыҡ менән ҡуллана һәм уның бай ҡаҙаныштарын үҙ маҡсаттарында бик оҫта файҙалана ^[8]

Ислам илаһиәте |

• 
  Аҡыда — сөнниҙәрҙең мәҙһәбтәргә ярашлы ҡарашы


• 
  Фиҡһ — ислам хоҡуҡиәте


• 
  Пәйғәмбәрҙәр тарихы


• 
  Кираат — Ҡөрьән яҙмаларын дөрөҫ әйтеү белеме


• 
  Тәжүид — Ҡөрьәнде уҡыу ҡағиҙәләре


• 
  Хафиз — Ҡөрьәнде ятҡа бикләү


• 
  Әхлаҡ 


• 
  Хәҙистәр ғилеме ^[9].


• 
  Тәфсир — Ҡөрьәнде тәфсирләү, аңлатыу


• 
  Сарф — әҙәби ғәрәп теле морфологияһы .

^[10].

Христиан богословиеһы (теология) |

Богословие дисциплинаһы тармаҡтары:

• Догмат (фундаменталь, теоретик) йәки системалы богословие:
  
  • 
    триадология — Троица тураһында ғилем
  
  
  • 
    ангелология — фәрештәләр тураһында тәғлимәт
  
  
  • 
    антропология — кеше тураһында тәғлимәт
  
  
  • 
    хамартология — гонаһ тураһында тәғлимәт
  
  
  • 
    понерология — яуызлыҡ тураһында тәғлимәт
  
  
  • 
    христология — Иисус Христос тәбиғәттәре һәм йөҙө тураһында тәғлимәт
  
  
  • 
    сотериология — ҡотолоу тураһында тәғлимәт
  
  
  • 
    экклезиология — Сиркәү тураһында тәғлимәт
  
  
  • 
    иконология — иконалар тураһында тәғлимәт
  
  
  • 
    сакраментология — йәшерен серҙәр тураһында тәғлимәт
  
  
  • 
    эсхатология — донъяның ахырғы яҙмыштары тураһында тәғлимәт
  
  


• 
  апологетика — рациональ ысулдар ярҙамында динде нигеҙләү


• 
  Сағыштырыулы богословие — башҡа диндәр нигеҙҙәренә компаратив анализ


• Пастырь богословиеһы:
  
  • 
    литургика — ғибәҙәт теория һәм практикаһы
  
  
  • 
    гомилетика — вәғәз теорияһы һәм практикаһы
  
  
  • 
    катехитика — дин тураһында башланғыс тәғлимәт
  
  
  • 
    каноника — сиркәү хоҡуҡиәте теорияһы
  
  


• Әхлаҡ богословиеһы 


• Библия богословиеһы:
  
  • 
    экзегетика — библия текстарына тәнҡитле аңлатыу йәки интерпретация
  
  
  • 
    герменевтика — дини сығанаҡтарҙы тәфсирләү теорияһы һәм методологияһы
  
  
  • 
    исагогика — библеистика бүлеге.
  
  


• Тарихи богословие:
  
  • 
    сиркәү археологияһы —сиркәү һәм Библия тарихы
  
  
  • библия тарихы
  
  
  • Боронғо Сиркәү тарихы
  
  
  • византология
  
  
  • урындағы сиркәүҙәр тарихы
  
  
  • РПЦ тарихы
  
  

Иҫкәрмәләр |

Әҙәбиәт |

фәнни

• автор Аверинцев С. С., Шмалий В. В. (богословие дисциплины) // «Банкетная кампания» 1904 — Большой Иргиз. — М. : Большая Российская энциклопедия, 2005. — С. 658—661. — (Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов; 2004—, т. 3). — ISBN 5-85270-331-1.


• 
  Шмалий В. В., свящ Богословие // Православная энциклопедия. Том V: «Бессонов — Бонвеч». — М.: Церковно-научный центр «Православная энциклопедия», 2002. — С. 520. — 752 с. — 39 000 экз. — ISBN 5-89572-010-2
  


• 
  Васильев П. П. Богословие // Брокгауз һәм Ефрондың энциклопедик һүҙлеге: 86 томда (82 т. һәм 4 өҫтәмә том) — СПб., 1890—1907. (рус.)
  


• 
  Прот. Иоанн Мейендорф. Введение в святоотеческое богословие Минск: Лучи Софии, 2007.


• 
  Адо П. Апофатизм, или Негативная теология // Духовные упражнения и античная философия. М.; СПб., 2005, с. 215—226


• Писманик М. Г. Религиоведы и богословы: нужны и возможны ли диалоги? // Государство, религия, Церковь в России и за рубежом. — М.: Российская академия народного хозяйства и государственной службы при Президенте Российской Федерации, 2010. — № 3. — С. 279—290. — ISSN 2073-7203.


• Польсков К. О. Теология и религиоведение в контексте возрождения гуманитарной науки в современной России // Вестник ПСТГУ IV: Педагогика. Психология. — 2006. — В. 3. — С. 20—27.


• Польсков К. О. К вопросу о научном богословском методе // Вопросы философии. — 2010. — № 7. — С. 93—101.


• 
  Элбакян Е. С. Процессы клерикализации в современной России // Материалы Международной научной конференции «Свобода религии и демократии: старые и новые вызовы», НАН Украины, Киев, 6 августа 2010.


• 
  Элбакян Е. С. Религиоведение и теология: к проблеме демаркации объектов исследования // Религиоведение. — № 1. — 2001.


• Элбакян Е. С. Теология — не наука // Учёный совет. — М.: Просвещение, 2011. — № 3. — С. 24—26. — ISSN 2074-9953.


• Круглый стол в редакции журнала на тему «В чем научность теологии?» (участвуют Ольга Васильева, Николай Гринцер, Аскольд Иванчик, Борис Кнорре, Светлана Коначева, Александр Кырлежев, Константин Польсков, Владислав Раздъяконов, Андрей Шишков) // Государство, религия, церковь в России и за рубежом. — 2016. — № 3 (34). — С. 205—223. — ISSN 2073–7203.

публицистика

• 
  Вяткин В. В. Между наукой и богословием // «НГ-Религии», 2.06.2010


• 
  Элбакян Е. С. Профанная теология или профанация науки? // ReligioPolis, 24.02.2010

Һылтанмалар |

	Богословие Викиһүҙлектә
	Богословие Викиөҙөмтәлә
	Богословие Викикитапханала
	Богословие Викимилектә
	Богословие Викияңылыҡтарҙа

• Научный богословский портал


• Кафедра теологии Тульского государственного университета


• Факультет теологии Российского православного института


• Институт теологии Белорусского государственного университета


• Православный Свято-Тихоновский гуманитарный университет


• Православные богословские курсы при Московской Духовной Академии