Станькаў Зьмест Назва | Гісторыя | Насельніцтва | Турыстычная інфармацыя | Галерэя | Асобы | Заўвагі | Крыніцы | Літаратура | Вонкавыя спасылкі | Навігацыйнае мэню53°37′48″ пн. ш. 27°13′40″ у. д. / 53.63° пн. ш. 27.22778° у. д. / 53.63; 27.2277853°37′48″ пн. ш. 27°13′40″ у. д. / 53.63° пн. ш. 27.22778° у. д. / 53.63; 27.22778djvu"Бабёнка – это я понимаю!". Як русіфікавалі тапонімы.Святыя руіны ажываюць210Станькаўв. СтанькаваСтаньково: история и новости - сайт деревниСтанькава: сядзіба Гутэн-Чапскіхррр
Станькаўскі сельсаветНаселеныя пункты Койданаўскага раёнуНаселеныя пункты, згаданыя ў XV стагодзьдзі
вёскаБеларусіРапусесельсаветуКойданаўскага раёнуМенскай вобласьціКойданаваМенскБаранавічыМенскКойданаўУздумястэчкагістарычнай МеншчыныЧапскіхВ. Жучкевічарасперайначваньня тапоніму на расейскі манерсялоДарагастайскіхРадзівілыЧапскіяМенскага паветуМенскага ваяводзтвадругога падзелу Рэчы ПаспалітайРасейскай імпэрыіМенскай губэрніключуЭ. ЧапскіНапалеон ОрдаПершую сусьветную вайнуТрэцяй Устаўной граматайБеларускай Народнай РэспублікіБеларускай ССРаграгарадку
Станькаў
Перайсьці да навігацыі
Перайсьці да пошуку
Станькаў | |
трансьліт. Stańkaŭ[a] | |
 Альтанка Чапскіх | |
Краіна: | Беларусь |
Вобласьць: | Менская |
Раён: | Койданаўскі |
Сельсавет: | Станькаўскі |
Насельніцтва: | 1692 чал. (2010) |
Часавы пас: | UTC+3 |
Тэлефонны код: | +375 1716 |
Паштовы індэкс: | 222731 |
Нумарны знак: | 5 |
Геаграфічныя каардынаты: | 53°37′48″ пн. ш. 27°13′40″ у. д. / 53.63° пн. ш. 27.22778° у. д. / 53.63; 27.22778Каардынаты: 53°37′48″ пн. ш. 27°13′40″ у. д. / 53.63° пн. ш. 27.22778° у. д. / 53.63; 27.22778 |
Станькаў на мапе Беларусі ±   Станькаў  Станькаў | |
 Галерэя здымкаў у Вікісховішчы | |
Ста́нькаў[1] (афіцыйная назва — Станькава[1]) — вёска ў Беларусі, на рацэ Рапусе. Цэнтар сельсавету Койданаўскага раёну Менскай вобласьці. Насельніцтва на 2010 год — 1692 чалавекі. Знаходзіцца за 10 км на паўднёвы ўсход ад Койданава, за 8 км ад чыгуначнай станцыі Койданава (лінія Менск — Баранавічы). Аўтамабільныя дарогі на Менск, Койданаў, Узду.
Станькаў — даўняе мястэчка гістарычнай Меншчыны. Да нашага часу тут захаваўся сядзібна-паркавы комплекс Чапскіх.
Зьмест
1 Назва
2 Гісторыя
2.1 Вялікае Княства Літоўскае
2.2 Пад уладай Расейскай імпэрыі
2.3 Найноўшы час
3 Насельніцтва
3.1 Дэмаграфія
3.2 Інфраструктура
4 Турыстычная інфармацыя
4.1 Славутасьці
4.2 Страчаная спадчына
5 Галерэя
6 Асобы
7 Заўвагі
8 Крыніцы
9 Літаратура
10 Вонкавыя спасылкі
Назва |
На думку географа В. Жучкевіча, тапонім Станькаў утварыўся ад памяншальнай формы імя Станіслаў[2].
Традыцыйная гістарычная назва паселішча — Станькаў[3][4]. Форма Станькава (рас. Станьково) пачала шырока ўжывацца ў выніку перайначваньня тапоніму на расейскі манер[5].
Гісторыя |
Вялікае Княства Літоўскае |
Скарбчык. Н. Орда, 1864—76 гг.
Першы пісьмовы ўпамін пра Станькаў як сяло ў валоданьні Дарагастайскіх датуецца 1407 годам. Пазьней паселішчам валодалі Радзівілы, з 1772 году — Чапскія.
Згодна з адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформай 1565—1566 гадоў Станькаў увайшоў у склад Менскага павету Менскага ваяводзтва. На 1588 год у мястэчку было 30 двароў, касьцёл, царква, рынак.
Пад уладай Расейскай імпэрыі |
Палац Чапскіх. Н. Орда, 1864—76 гг.
У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793 год) Станькаў апынуўся ў складзе Расейскай імпэрыі, дзе стаў цэнтрам воласьці Менскага павету Менскай губэрні[6]. У пачатку XIX ст. мястэчка стала цэнтрам ключу. З 1815 году тут працаваў сьпіртзавод, у 1858 годзе збудавалі царкву Сьвятога Мікалая, у 1863 годзе адкрылася сельская прыходзкая школа (51 вучань — 39 хлопчыкаў, 12 дзяўчынак), у 1868 годзе — нядзельная школа, шпіталь. Уладальнік маёнтку Э. Чапскі стварыў музэй з уласных збораў.
У 1876 годзе мастак Напалеон Орда зрабіў замалёўкі Станькава. На 1886 год у мястэчку было 42 двары, валасная ўправа, царкоўна-прыходзкая школа, лякарня. У Першую сусьветную вайну тут некаторы час разьмяшчаўся штаб расейскай 4-й арміі Заходняга фронту.
Найноўшы час |
25 сакавіка 1918 году згодна з Трэцяй Устаўной граматай Станькаў абвяшчаўся часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 году ў адпаведнасьці з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі ён увайшоў у склад Беларускай ССР, дзе 20 жніўня 1924 году стаў цэнтрам сельсавету. Статус паселішча панізілі да вёскі.
На 1970 год у Станькаве было 196 двароў, на 1998 год — 213, на 2001 год — 684, на 1 студзеня 2004 году — 700. У 2000-я гады Станькаў атрымаў афіцыйны статус аграгарадку.
- Мястэчка на старых здымках
Царква, каля 1900 г.
Палац, да 1918 г.
Паркавы фасад, да 1918 г.
Парк, да 1918 г.
Інтэр’ер палаца, да 1918 г.
Бібліятэка ў палацы, да 1918 г.
Скарбчык, да 1918 г.
Палац, 1918 г.
Насельніцтва |
Дэмаграфія |
XIX стагодзьдзе: 1886 год — 390 чал.
XX стагодзьдзе: 1970 год — 908 чал.[7]; 1998 год — 677 чал.[8]; 1999 год — 2325 чал.
XXI стагодзьдзе: 2001 год — 1832 чал.[9]; 1 студзеня 2004 году — 1859 чал.[10]; 2010 год — 1692 чал.
Інфраструктура |
У Станькаве працуюць сярэдняя школа, школа-інтэрнат, 2 дашкольныя ўстановы, фэльчарска-акушэрскі пункт, кінатэатар, бібліятэка, пошта.
Турыстычная інфармацыя |
Славутасьці |
- Могілкі старыя каталіцкія
- Сядзібна-паркавы комплекс Чапскіх (XIX ст.)
- Царква Сьвятога Мікалая (1858)
Страчаная спадчына |
- Палац Чапскіх (XIX ст.)
Галерэя |
- Краявіды Станькава
Скарбчык
Брама
Дом
Флігель
Сьвіран
500-гадовы дуб
Царква
Каскад на рацэ Рапусе
Асобы |
Марат Казей (1929—1944) — піянэр-партызан, Герой Савецкага Саюзу (пасьмяротна)
Эмэрык Чапскі (1828—1897) — дзяржаўны дзяяч, калекцыянэр, нумізмат
Заўвагі |
^ Паводле афіцыйнай назвы — Stańkava
Крыніцы |
- ^ абНазвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Мінская вобласць: нарматыўны даведнік / І. А. Гапоненка, І. Л. Капылоў, В. П. Лемцюгова і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2003. — 604 с. ISBN 985-458-054-7. (djvu) С. 184.
^ Краткий топонимический словарь Белоруссии / В.А. Жучкевич. — Мн.: Изд-во БГУ, 1974. — 448 с. С. 359.
^ Вячорка В. (19.03.2016) "Бабёнка – это я понимаю!". Як русіфікавалі тапонімы.. Радыё Свабода. Праверана 23 чэрвеня 2017 г.
^ Тарасевіч Л. Святыя руіны ажываюць // Звязда. — № 8 (13). — 22 жніўня 2007 г.
^ Каспяровіч В. Эвалюцыя тапанімічных назваў Койданаўшчыны. — Менск: БДТУ, 2014. С. 18.[1]
^ Jelski A. Stańków // Słownik geograficzny... T. XI. — Warszawa, 1890. S. 210.
^ Валахановіч А. Станькава // ЭГБ. Т. 3. — Менск, 1996. С. 405.
^ Валахановіч А. Станькава // ЭГБ. Т. 3. — Менск, 1996. С. 404.
^ БЭ. Т. 15. — Менск, 2002. С. 151.
^ Памяць: Гісторыка-дакументальная хроніка Дзяржынскага раёна — Мн., 2004. — 704 с.: іл., фота. С. 690.
Літаратура |
Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.15: Следавікі — Трыо / Рэдкал.: Г.П. Пашкоў і інш. — Менск: БелЭн, 2002. — 552 с.: іл. ISBN 985-11-0251-2- Памяць: Гісторыка-дакументальная хроніка Дзяржынскага раёна / рэд. кал. Л.М. Драбовіч і інш.; рэд.-уклад. А.І. Валахановіч. — Мн.: БелТА, 2004. — 704 с.: іл., фота.
Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 6. Кн. 1: Пузыны — Усая / Беларус. Энцыкл.; Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (галоўны рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Менск: БелЭн, 2001. — 591 с.: іл. ISBN 985-11-0214-8.
Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. Tom XI: Sochaczew — Szlubowska Wola. — Warszawa, 1890.
Вонкавыя спасылкі |
Станькаў — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў
в. Станькава на Radzima.org- Станьково: история и новости - сайт деревни
- Станькава: сядзіба Гутэн-Чапскіх
| ||||||||
Катэгорыі:
- Станькаўскі сельсавет
- Населеныя пункты Койданаўскага раёну
- Населеныя пункты, згаданыя ў XV стагодзьдзі
(window.RLQ=window.RLQ||[]).push(function()mw.config.set("wgPageParseReport":"limitreport":"cputime":"0.676","walltime":"1.008","ppvisitednodes":"value":21898,"limit":1000000,"ppgeneratednodes":"value":0,"limit":1500000,"postexpandincludesize":"value":280602,"limit":2097152,"templateargumentsize":"value":189187,"limit":2097152,"expansiondepth":"value":31,"limit":40,"expensivefunctioncount":"value":5,"limit":500,"unstrip-depth":"value":0,"limit":20,"unstrip-size":"value":29720,"limit":5000000,"entityaccesscount":"value":4,"limit":400,"timingprofile":["100.00% 880.268 1 -total"," 66.81% 588.109 1 Шаблён:Населены_пункт/Беларусь"," 66.09% 581.792 1 Шаблён:Населены_пункт"," 32.11% 282.632 32 Шаблён:Населены_пункт/Элемэнт"," 24.26% 213.531 34 Шаблён:Першы_непусты"," 16.94% 149.155 1 Шаблён:Населены_пункт/Беларусь/Тэлефонны_код"," 16.19% 142.549 3 Шаблён:Населены_пункт/Беларусь/Сьпіс_тэлефонных_кодаў"," 12.74% 112.127 1 Шаблён:Месцазнаходжаньне_аб’екта"," 12.24% 107.721 3 Шаблён:Вікізьвесткі"," 12.19% 107.279 1 Шаблён:Месцазнаходжаньне_аб’екта/ядро"],"scribunto":"limitreport-timeusage":"value":"0.077","limit":"10.000","limitreport-memusage":"value":2347918,"limit":52428800,"cachereport":"origin":"mw1296","timestamp":"20190313080309","ttl":2592000,"transientcontent":false);mw.config.set("wgBackendResponseTime":160,"wgHostname":"mw1325"););
